Van natuurdata naar beleid: Nationaal Park Bosland als Europees living lab
Hoe kunnen wetenschappelijke inzichten helpen om betere keuzes te maken voor natuur, water en landschap?
In het Europese onderzoeksproject SELINA fungeert Nationaal Park Bosland als demonstratiegebied waar onderzoekers, terreinbeheerders en beleidsmakers samenwerken om natuurdata te vertalen naar concrete beslissingen op het terrein.
• Binnen het project wordt onderzocht hoe ecosysteemdiensten en ecosysteemcondities beter in kaart kunnen worden gebracht.
•Nationaal Park Bosland fungeert als praktijkgebied waar nieuwe analysemethoden worden getest, met BosLAB als schakel tussen onderzoek, terreinpraktijk en lokale gemeenschap.
• De opgedane kennis helpt beleidsmakers om natuur sterker te verankeren in ruimtelijke planning, klimaatbeleid en natuurbeheer.
Video
In bijgevoegde video legt An Creemer van Agentschap Natuur en Bos (ANB) uit hoe Nationaal Park Bosland binnen SELINA wordt gebruikt als demonstratiegebied. Binnen het project werkt het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) samen met onderzoeksinstelling VITO, dat instaat voor de verwerking en modellering van de ruimtelijke en satellietgegevens.
Een Europees onderzoeksproject in het hart van Bosland
Binnen het Europese onderzoeksproject SELINA (Science for Evidence-based and sustainable decisions about Natural capital) speelt Nationaal Park Bosland een bijzondere rol. Het gebied werd geselecteerd als Demonstration Project 04, een praktijkgebied waar wordt onderzocht hoe wetenschappelijke kennis over ecosystemen kan bijdragen aan concrete beleids- en beheerbeslissingen.
In een recente projectvideo wordt toegelicht hoe Nationaal Park Bosland fungeert als een living lab: een landschap waar onderzoekers, terreinbeheerders en beleidsmakers samenwerken rond één centrale vraag — hoe kunnen we natuur beter begrijpen én Beter beheren?
________________________________________
Van natuurdata naar beslissingen
Onderzoekers verzamelen steeds meer gegevens over biodiversiteit, waterhuishouding, vegetatiestructuur en landschap. Toch blijkt het in de praktijk niet vanzelfsprekend om die kennis rechtstreeks te vertalen naar concrete beslissingen in natuurbeheer of ruimtelijke planning.
Het SELINA-project wil precies die brug slaan. Daarbij staan twee centrale concepten centraal: ecosysteemdiensten en ecosysteemcondities. Ecosysteemdiensten verwijzen naar de voordelen die natuur levert voor mens en samenleving, terwijl ecosysteemcondities aangeven in welke staat ecosystemen zich bevinden.
Ecosysteemdiensten:
• koolstofopslag in bossen
• buffering van water en vermindering van overstromingsrisico
• biodiversiteit en habitatkwaliteit
• recreatieve en landschappelijke waarde
Ecosysteemcondities:
• de gezondheid en structuur van bossen
• de toestand van heide en natte natuur
• bodemkwaliteit en waterhuishouding
Door deze functies beter in kaart te brengen en te modelleren, kunnen beleidsmakers beter inschatten welke gevolgen verschillende beheerkeuzes hebben.
________________________________________
Waarom Nationaal Park Bosland?
Nationaal Park Bosland is bijzonder geschikt als demonstratiegebied omdat hier verschillende functies samenkomen binnen één groot en gevarieerd natuurlandschap.
In het gebied vinden we onder meer:
• uitgestrekte bossen
• heidegebieden
• vennen en natte natuur
• recreatie en beleving
• bosbeheer en houtproductie
• lokale gemeenschappen en economie
Juist die combinatie maakt het gebied interessant om te onderzoeken hoe verschillende belangen binnen één landschap met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht.
Daarnaast bestaat er in Bosland al een sterke samenwerking tussen terreinbeheerders, onderzoekers en vrijwilligers. Via BosLAB, de wetenschappelijke werking van Nationaal Park Bosland, worden onderzoeksprojecten, monitoring en kennisuitwisseling actief ondersteund.
________________________________________
Een landschap als onderzoeksplatform
Binnen SELINA worden verschillende soorten gegevens gecombineerd, waaronder:
• Europese satellietgegevens
• terreinmetingen in bossen en natuurgebieden
• biodiversiteitsmonitoring
• hydrologische en klimaatgegevens
• modelresultaten op basis van ruimtelijke en ecologische analyses
• economische studies rond ecosysteemdiensten
• bevragingen bij gebruikers en stakeholders
Door deze informatie samen te brengen ontstaat een beter beeld van hoe ecosystemen functioneren, welke ecosysteemdiensten ze leveren en hoe hun ecosysteemcondities evolueren onder invloed van beheer en klimaat.
________________________________________
Van Bosland naar Europa
Hoewel het onderzoek plaatsvindt in Nationaal Park Bosland, reikt de ambitie verder. De methodes die binnen SELINA worden ontwikkeld, moeten uiteindelijk bruikbaar zijn voor natuurbeheer en beleid in heel Europa.
Bosland fungeert daarbij als een concrete praktijkcase: een plaats waar wetenschappelijke inzichten worden getest in een reëel landschap.
Zo draagt Nationaal Park Bosland niet alleen bij aan lokaal natuurbeheer, maar ook aan de ontwikkeling van nieuwe Europese kennis over ecosysteemdiensten, ecosysteemcondities en duurzaam landschapsbeheer.
________________________________________
Wat is SELINA?
SELINA staat voor Science for Evidence-based and sustainable decisions about Natural capital. Het Europese project ontwikkelt instrumenten waarmee natuur en ecosysteemdiensten beter kunnen worden meegenomen in beleidsbeslissingen.
Daarvoor worden verschillende demonstratiegebieden in Europa gebruikt waar nieuwe methodes in de praktijk worden getest. Nationaal Park Bosland is één van die Europese praktijkcases.